en / pl

Zwierciadło natury

koncert nr 29

Wykonawcy

Program

Olivier Messiaen Le Traquet rieur (Białorzytka żałobna, ks. 7, cz. XII) z Catalogue d’oiseaux (Katalog ptaków) [10’]
Claude Debussy Estampes (Ryciny) [15’]
1. Pagodes (Pagody)
2. La soirée dans Grenade (Wieczór w Granadzie)
3. Jardins sous la pluie (Ogrody w deszczu)
Toru Takemitsu Rain Tree Sketch (Szkic deszczowego drzewa) [5’]
Maurice Ravel Miroirs (Lustra, wybór)
II. Oiseaux tristes (Smutne ptaki) [3’]
III. Une barque sur l’ocean (Barka na oceanie) [6’]
Toshio Hosokawa Haiku dla Pierre’a Bouleza [4’]
Claude Debussy L’isle joyeuse (Wyspa radości) [5’]

Opis koncertu

Bezpośredni lot z Paryża do Tokio trwa około trzynastu godzin, miasta dzieli prawie 10 tysięcy kilometrów. Fortepianowa muzyka japońska i francuska, zwłaszcza XX wieku, leżą znacznie bliżej siebie. Czy to wynik mody na wszystko, co orientalne, panującej pod koniec XIX stulecia, która wywarła wpływ także na późniejszą twórczość? Claude Debussy fascynował się dalekowschodnim drzeworytem, podobnie Maurice Ravel, którego dom zdobiły japońskie grafiki, a w jego biblioteczce znajdowała się monografia na ich temat. Olivier Messiaen kierował swoje myśli głównie do Indii, ale i kultura Kraju Kwitnącej Wiśni na niego oddziaływała – po wizycie tam napisał Siedem haikai, a w operze Święty Franciszek partię jednych z trzech fal Martenota opatrzył poleceniem, by brzmiała, jak wierzbownik japoński, niewielki ptak śpiewem ogłaszający nadejście wiosny. Inspiracje działają też w drugą stronę. Samouk Toru Takemitsu sam uznał za swoich mistrzów Debussy’ego i Messiaena, chociaż jego pierwszym zetknięciem z muzyką francuską była piosenka Parlez-moi d’amour (Rozmawiaj ze mną o miłości) usłyszana w czasie wojny z gramofonu jednego z oficerów. Toshio Hosokawa kształcił się w Tokio i w Niemczech, ale swoje haiku dedykował Pierre’owi Boulezowi, wpływowemu kompozytorowi i dyrygentowi francuskiemu… Koniec końców to, co łączy muzykę tych twórców w odbiorze, to umiłowanie przyrody i umiejętność przenoszenia jej na muzyczne pastele – niezależnie od stylu i języka dźwiękowego, a także funkcji, którą natura pełni w tych bardzo odległych od siebie kulturach.

– Dominika Micał (pisanezesluchu.pl)