en / pl

Praska śmietanka

koncert nr 26

Wykonawcy

Program

Bedřich Smetana Poemat symfoniczny Šárka z cyklu Moja ojczyzna (Má vlast) JB.1:112/3 [9’]
Antonín Dvořák VIII Symfonia G-dur, op. 88 [40’]
I. Allegro con brio
II. Adagio
III. Allegretto grazioso
IV. Allegro ma non troppo

Opis koncertu

Spośród czeskich legend, które zainspirowały Moją ojczyznę Bedřicha Smetany, ta o Szarce jest najbardziej krwawa. Po śmierci legendarnej założycielki Pragi, Libuszy (której kompozytor poświęcił operę), dowodzone przez Włastę kobiety prowadziły wojnę z wdowcem po władczyni. Szarka podstępem – udając damę w opresji – uśpiła i doprowadziła do rzezi całego oddziału rycerzy Przemysła w zemście za niewierność swojego kochanka. Z całego cyklu poematów symfonicznych, ten ma określenia temp i ekspresji wskazujące na największe emocje, jak con fuoco („z ogniem”) – w odcinku odpowiadającym gniewowi Szarki i con calore („żarliwie”), kiedy przywódca rycerzy, Ctirad zakochuje się w bohaterce, która już za chwilę uśpi go zatrutym miodem i zabije. Między innymi Moją ojczyzną zasłużył sobie Smetana na miano ojca muzyki czeskiej, Antonín Dvořák byłby wtedy zapewne jej, sporo młodszym, ojcem chrzestnym. Spośród jego symfonii, Ósma jest chyba najweselsza, porywa żywiołowością i rozmachem. Kompozytor napisał ją na fali radości z przyjęcia go do Cesarskiej Czeskiej Akademii Nauk, Literatury i Sztuki. Powstała w szaleńczym tempie w niespełna trzy miesiące. Miał wtedy wręcz nadmiar pomysłów „Melodie się ze mnie wylewają. (…) Gdyby tylko ktoś mógł je zapisać natychmiast! Ale to idzie powoli; ręka musi nadążać”. Sielską, szczerą pastoralność utworu tylko czasem przerywa mroczniejszy ton, a militarna koda całości nie ma w sobie nic groźnego – to raczej prawie cyrkowa parada w galowych strojach.

– Dominika Micał (pisanezesluchu.pl)